Spring naar inhoud

Innovatie en maatschappelijke context

Innovatie en maatschappelijke context

Optimaal leven

In Optimaal Leven werken VNN, GGZ Drenthe en Cosis samen aan de zorg voor en behandeling van mensen met een langdurige psychische kwetsbaarheid in Drenthe.

In deze samenwerking wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een duurzaam ‘cliëntproces’ waarbij herstelondersteunend werken een belangrijke basis is. Ervaringsdeskundigen zijn expliciet betrokken bij deze innovatie. VNN heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van en begeleiding bij dit ‘cliëntproces’.  

Samenwerking Verslavingskunde Nederland

In alle programmalijnen van Verslavingskunde Nederland (een netwerk waarin instellingen voor verslavingszorg, cliëntenvertegenwoordigers, kenniscentra en brancheorganisatie de Nederlandse ggz samenwerken) is een medewerker van VNN vertegenwoordigd. Op die manier borgen wij het bundelen en delen van kennis op het gebied van verslaving en verslavingszorg.

Daarnaast werken we daar samen aan de thema’s:

  • rookvrije zorg en
  • preventie-activiteiten op het gebied van alcohol (aanbod voor naasten, consultatie en advies,  E-Health keten en signalering alcoholproblematiek in de 2e lijn)

Medewerkers van VNN nemen deel aan het waardenetwerk ‘Verslaving & Gezonde Leefstijl’ van de Nederlandse ggz. Dit netwerk wil bij cliënten, hun naasten en medewerkers bewustwording en kennis van een gezonde leefstijl vergroten.

Gebiedsgericht werken

Sinds 2015 zijn als gevolg van de decentralisatie steeds meer zorgtaken bij gemeenten belegd. Daar komt in 2026 de decentralisatie van de centrumgemeentetaken bij. Binnen het werkgebied van VNN zijn dit Groningen, Leeuwarden, Assen en Emmen. Zij beheren het budget voor de omliggende gemeenten. Als gemeenten zelf bepalend worden in besteding van deze budgetten is het cruciaal dat ze overtuigd zijn van nut en noodzaak van de inzet van VNN. In samenspraak met de centrumgemeenten én lokale gemeenten zijn we gestart met “gebiedsgericht” werken. Dit houdt in dat de medewerkers vanuit FACT, preventie en jeugd die actief zijn in de lokale gemeenten nauwer met elkaar gaan samenwerken om zo aan te sluiten op het gemeentebeleid, de lokale problematiek/vraag en ook maximaal zichtbaar en effectief te zijn. De afdeling beleid faciliteert dit proces; in dialoog met elke lokale gemeente en andere lokale stakeholders (zoals het onderwijs) wordt een jaarplan per gemeente/gebied opgesteld met afspraken en plannen over de lokale inzet vanuit VNN. VNN voert dit vervolgens uit en rapporteert aan de centrumgemeenten op basis van dit jaarplan. Hierdoor ontstaat een interactieve cyclus waardoor het mogelijk wordt om inzet van VNN binnen gemeenten al in de beleidsontwikkeling te integreren.

Onderzoek

Verslavingszorg Noord Nederland wil de kwaliteit van zorg blijvend verbeteren. Onderzoek doen, en de opleiding van haar medewerkers, studenten en die van collega-instellingen in de zorg zijn daar middelen toe.

In het afgelopen jaar is de interne wetenschappelijke ethische toetsingscommissie volledig operationeel geworden. De samenwerking met de Hanzehogeschool is daarnaast voor de komende vier jaar bestendigd, met verlenging van het lectoraat Verslavingskunde.  Dit is een bijzonder lectoraat, dat zich richt op verslaving en de context van de cliënt. De doelstelling van het lectoraat is om de omgeving van de cliënt te versterken, zodat die meer steun kan bieden aan de cliënt, en om de cliënt te versterken, zodat die hulp kan vragen aan zijn/haar omgeving.

Eind 2020 is voor de onderzoeksafdeling besloten tot een focus op drie hoofdlijnen van onderzoek. Dit zijn:

  1. Inzet van de omgeving van patiënten in zorg en doorbreken van de transgenerationele overdracht van verslaving
  2. Leefstijl en medische aspecten van verslaving. Vooralsnog ligt de nadruk vooral op onderzoek omtrent roken.
  3. Inhoud en effectiviteit van de zorg binnen VNN. Deze nieuwe onderzoekslijn zal met behulp van beschikbare data vooral onderzoeken welke zorg binnen VNN wordt verricht, op welke wijze en met welk resultaat.

Jaarlijks wordt getracht externe subsidies te verwerven voor de onderzoekslijnen.

Elk jaar worden meerdere artikelen gepubliceerd in vaktijdschriften en wetenschappelijke tijdschriften. De zichtbaarheid van de onderzoeken en onderzoeksresultaten binnen de eigen organisatie verdient nog aandacht. Om deze zichtbaarheid ter vergroten, wordt intensiever samengewerkt met de afdeling communicatie. Daarnaast is het de bedoeling om jaarlijks een VNN symposium te organiseren waarin onderzoeksresultaten worden weergegeven. Ook de verbinding met het primaire proces wordt doorontwikkeld wat betreft onderzoeksonderwerpen, communicatie over de resultaten en consequenties voor (behandel)beleid.

VNN is onderdeel van Verslavingskunde Nederland, waar gezamenlijk met andere instellingen gekeken wordt naar innovatie binnen de verslavingszorg om de kwaliteit en effectiviteit van preventie, behandeling en zorg op permanente wijze te verbeteren. Onderdeel van Verslavingskunde Nederland is ook kijken naar onderzoeklijnen van de toekomst binnen de verslavingszorg.

Verder werkt VNN nauw samen met verschillende faculteiten binnen de Rijks Universiteit Groningen, waaronder sociologie, psychologie en pedagogiek en bedrijfskunde. Ook is VNN aangesloten bij het Nijmegen Institute for Scientist-Practitioners in Addiction (NISPA).

E-Health

Om cliënten meer regie te geven over hun behandeling en behandelaren te ondersteunen bij het digitaal werken, heeft VNN in 2019 de VIPP-subsidie aangevraagd en toegekend gekregen. Met deze subsidie is een projectleider E-health aangetrokken om het cliëntportaal verder te ontwikkelen en te implementeren. Het COVID-19 virus heeft ervoor gezorgd dat digitaal werken een grote vlucht heeft genomen; door de maatregelen ontstond een dringende en toenemende behoefte aan cliëntcontact via beeldbellen. Maar ook werd duidelijk dat, zowel bij cliënten als behandelaren, deze behoefte blijvend is. Met ondersteuning van de toegekende SET Covid-19 2.0 subsidie heeft VNN een snellere opschaling en bredere toegankelijkheid van het gebruik van digitale middelen mogelijk kunnen maken. In de periode daaraan voorafgaand is gebruik gemaakt van de faciliteit Lifesize voor de behandelcontacten. In oktober is de functionaliteit voor het beeldbellen binnen het vernieuwde cliëntenportaal dat bij ons EPD hoort in gebruik genomen.

Nationaal Preventieakkoord (NPA) – stoppen met roken

In onder andere de meerjarenovereenkomst tussen VNN en Menzis zijn in 2020 afspraken gemaakt om behandeling van ernstige tabaksverslaving te vergoeden. In 2020 is in een pre-pilot met het Wilhelmina Ziekenhuis Assen al geëxperimenteerd met de inzet van specialistische verslavingszorg op de stoppen met roken poli (longafdeling) van het ziekenhuis.

Vervolgens is (in nauwe samenwerking met de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), het ministerie van VWS, Menzis en VNN) gerealiseerd dat per 1-1-2021 een experimentele zorgprestatie voor de behandeling van tabaksverslaving in de tweedelijns zorg beschikbaar is gekomen. We hebben hiermee drie jaar de tijd om een behandelaanbod voor de tweedelijnszorg te ontwikkelen en goed te onderzoeken. Tot en met 31-12-2023 kunnen we deze experimentele behandeling via DBC’s declareren bij verzekeraars die zich aan dit experiment hebben gecommitteerd (Menzis, Zilveren Kruis, ONVZ en Zorg en Zekerheid).

In dit experiment kunnen we zwaar verslaafde rokers behandelen die een medische reden hebben om te stoppen met roken. Hiervoor haken we aan bij verschillende ziekenhuizen in heel Noord Nederland waarbij een medisch specialist kan verwijzen naar VNN.

De focus ligt op mensen met:

  • een ernstige tabaksverslaving. Dit zijn o.a. mensen bij wie het na meerdere stoppogingen (minimaal 2) onder begeleiding van een stoppen-met-roken coach niet is gelukt te stoppen met roken of mensen bij wie er sprake is van een ernstig tabaksonthoudingssyndroom;
  • een medische noodzaak om te stoppen met roken: er moet sprake zijn van somatische comorbiditeit. Hieronder vallen zwangere vrouwen, patiënten die voorafgaand aan een operatie/medische behandeling moeten stoppen met roken en patiënten met acute somatische klachten of met chronische somatische klachten die worden veroorzaakt en/of in stand worden gehouden door het roken.

Daarnaast hebben we ook in 2020 weer een aantal pop-up poli’s gedraaid in het kader van de campagne Stoptober; een laagdrempelig groepsaanbod waarin mensen gedurende een maand kunnen ervaren hoe het is om te stoppen met roken. Ook hebben we met de gemeente Midden-Groningen in 2020 afspraken gemaakt om een aantal pop-up poli’s in de gemeente aan te bieden (in samenwerking met de gemeente en Menzis). Zo zien we dat dit aanbod zich steeds verder ontwikkelt tot een succesvol, effectief en structureel aanbod van VNN.


 

Volgend hoofdstuk: 8 Kwaliteit van zorg en processen